Roos Heesterbeek, cultuurcoach

Op school maken leerlingen op een laagdrempelige manier kennis met kunst en cultuur door het kunstmenu van Schoolkade. Na acht jaar schooltijd zijn ze een keer bij de bibliotheek en alle musea geweest, ze hebben dans en theater gezien, ze zijn naar een atelier geweest en ze hebben muziek gemaakt. Daardoor vinden ze hopelijk ook iets waar ze hun ei in kwijt kunnen. Ik ben nu zo’n 9 jaar cultuurcoach en doe dit bij Proloog voor De Twa Fisken en de Wynwizer. Ik coach vooral veel door te doen. Ik geef bijvoorbeeld een les en de leerkracht kijkt mee. Vaak pikt de leerkracht daar wel iets van op zodat die er ook zelf later mee aan de slag kan. Zo ontstaat er een rimpeleffect. Natuurlijk verschilt het wel per leerkracht of die dit zelf doet of toch liever uitbesteedt. Ik hoor zo vaak dat ze leerlingen van een andere kant zien door de mijn lessen. Een kind dat normaliter heel stil is en je dan opeens de oren van het hoofd praat. Of een leerling die niet goed kan rekenen, maar wel erg goed kan dansen. Dat is fantastisch. Ik kwam vorig jaar nog een jongen tegen op de dansschool waar ik zelf lessen neem. Hij sprak me aan: hé, u bent toch juf Roos? U gaf ons altijd theaterles’. Die jongen ging nu naar de dansacademie. Dat vind ik zo tof om te zien.

De samenwerking is erg prettig. We weten elkaar goed te vinden en staan op gelijke voet. Ik word gezien en dat is heel fijn. Ik kreeg onlangs van een leerkracht de vraag of ik met haar mee wilde denken. Het lukte de leerlingen niet om een lijst woorden te snappen. We hebben toen samen een levensgroot bordspel gemaakt. Door het als een spel te benaderen gingen ze de woorden als vanzelf ‘ervaren’ waardoor ze het wél snapten. Het is mooi als de leerkracht inziet dat een andere benadering nodig is en dat ze mij dan ook inschakelen. Ik merk dat leerkrachten steeds meer die vertaalslag kunnen maken en dat is natuurlijk geweldig. Want daarmee maken we samen het onderwijs aansprekend!

Tijdens de lockdown begon het zo te jeuken dat ik de kinderen nu niet kon bereiken. Ik ben toen een youtube, instagram en facebook kanaal begonnen waar ik iedere dag een dansopdracht op plaatste met een filmpje. Als je dan terugkrijgt van een leerling - die zich in een lastige thuissituatie bevond - dat ze het zó fijn vindt dat ze dankzij mij elke dag even kan dansen. Daar doe je het voor. Voor sommige leerlingen is dit echt de uitlaatklep die ze nodig hebben.

Het aantal uren voor het kunstprogramma wordt bepaald aan de hand van de grootte van de school. Hoe dit precies ingevuld wordt is mede afhankelijk van wat de leerkrachten zelf kunnen en willen doen. Als cultuurcoaches wisselen we ook wel onderling uit. Of we zetten samen iets op. Het is geweldig om te zien hoe een kind kan veranderen. Zo was er eens een jongen die nogal stoer was. Tijdens het dansen zag ik een heel ander kind en vielen de schillen af. In de veiligheid van een kleine groep hoefde hij zijn air niet hoog te houden. Kinderen kunnen je soms echt verrassen. Het is mooi om te zien dat ze zichzelf kunnen zijn door de lessen van het kunstmenu in te zetten. Sinds ongeveer twee jaar is Techniek aan het kunstmenu toegevoegd. Het kunstmenu bestaat uit een vast deel en een plus deel. De groepen 1 t/m 8 hebben twee keer per jaar een uitje of doen iets op school. De school heeft ook nog twee keuzes per jaar uit het plusmenu om aan te vullen met iets wat bij de school past. Zo kan een school het echt persoonlijk maken en kiezen wat bij hun jaarplan past, bijv. aansluiten bij projecten. De basis is het kunstmenu. Er zitten altijd lessen bij vanuit de instellingen. Als cultuurcoach ga je dan nog met de leerkracht in gesprek om af te stemmen of de leerkracht zelf meegaat of dat ik nog iets kan betekenen met een voor- of nales. Met die les erbij geven we meer verdieping zodat het méér wordt dan alleen maar het bezoekje.

Verder passen we het programma aan de behoeften en wensen van school en leerkrachten aan. Ik ga meestal aan het begin van het schooljaar met het hele team in gesprek over het nieuwe kunstmenu en dan bespreken we ook of er verder vanuit de school nog wensen zijn. We kijken dan waar ik mogelijk in kan ondersteunen. Bij de een verloopt het contact via de bovenbouwcoördinator, bij de ander via de directeur en weer elders benader ik de leerkrachten rechtstreeks. Hoe de invulling er precies uitziet verschilt per school. Er zijn ook scholen die workshops geven, zodat er voor iedere leerling iets te kiezen is. Of ze bieden iets aan voor kinderen die in kleine groepjes of individueel iets willen. We kijken naar waar de talenten liggen, zodat ze echt in hun eigen kracht kunnen gaan staan en dát doen waar ze blij van worden. De samenwerking met Proloog gaat heel gemakkelijk en is open. We zijn al heel erg aan elkaar gewend en staan op gelijke voet. Ik word gezien en dat is erg fijn. Ik vind het geweldig dat je echt verschil kunt maken. Juist ook het afgelopen jaar tijdens de lockdown. Zo moesten we de musical door de corona omgooien tot een film. Een ouder had een lijntje met de bioscoop. De kinderen kwamen met hun ouders naar de bioscoop, kregen een bakje popcorn en konden hun eigen film bekijken. Dat was zo cool. Het werd voor de kinderen zo toch nog bijzonder, een echt feestje.